Wielkie kolekcje

Każdego roku 9 października obchodzi się Dzień Znaczka Pocztowego. Pierwszy znaczek jako symbol zapłaty za usługę pocztową pojawił się w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Ten mały prostokąt z papieru przytwierdzany w rogu koperty może być wykonany w różnych technikach drukarskich i na wielu rodzajach papieru. Katalog znaczków pocztowych zawiera w sobie informacje o wszystkich znaczkach, jakie ukazały się na terenie danego państwa. Kolekcjonerzy wyróżniają tu wiele rodzajów, przykładem niech będą znaczki o funkcji opłaty i dopłaty, urzędowe, spersonalizowane, wojskowe i charytatywne. Do stworzenia pokaźnej ich kolekcji z całą pewnością potrzeba pewnego zakresu wiedzy z dziedziny filatelistyki, nauki zajmującej się badaniem i historią znaczków. Pomocą może posłużyć także katalog znaczków. Przy czym warto wspomnieć, że istnieje wiele różnych katalogów, wśród których badacze wyróżniają między innymi światowe, krajowe i regionalne, generalne i wyspecjalizowane, tematyczne. Pionierami zbierania znaczków były w XIX wieku dzieci. Kiedy dorosły, zaczęły bardziej przykładać się do swego hobby, a niekiedy nawet publikować swoje kolekcje. Niejako skutkiem tych prac był pierwszy na świecie katalog znaczków, który ukazał się we wrześniu 1861 roku w Strasburgu. Następny wydano bardzo szybko, bo już w grudniu tego roku we Francji. Wydania te spowodowały nieoczekiwane zwiększenie się liczby kolekcjonerów, ale także nagły skok cen znaczków, przy czym szczególnie chodziło tu o znaczki starsze i zachowane w bardzo dobrym stanie. Nie przeszkodziło to jednak ukazywaniu się na rynku kolejnych publikacji. Wkrótce pojawił się katalog znaczków z cenami, wydany w Lipsku oraz pierwszy obejmujący swym zakresem jedno tylko państwo. Taki ujrzał światło dzienne w Wielkiej Brytanii. Polska w tym względzie nie odstawała od innych krajów. Pierwszy znaczek w naszym kraju ukazał się w 1860 roku na ziemiach Królestwa Polskiego. Tylko katalogi pojawiły się u nas nieco później. Dopiero w 1920 roku w Łodzi wyszedł pierwszy krajowy katalog znaczków. Wkrótce po nim zaś – następne, z których warto wymienić chociażby Podręcznik polskich znaczków pocztowych. Wydawnictwa te zapewne ucieszyły licznych kolekcjonerów, gdyż przynosiły ze sobą garść ciekawych dla nich informacji. W katalogach znajdują się bowiem wiadomości dotyczące daty wydania, wprowadzenia i wycofania znaczków z rynku. Dodatkowo są też dane o zastosowaniach i miejscu druku oraz o tym, kto określone znaczki zaprojektował. Oczywiste jest, że katalog znaczków zawiera również ich zdjęcia oraz ceny. Ponadto mieści w sobie informacje o nakładzie, w jakim znaczki wydano. Co ciekawe, można się też doszukać wieści o fałszerstwach, jeśli takie oczywiście miały miejsce. Wewnątrz katalogu zaś obowiązuje zwykle układ chronologiczny. Dodatkowo jeszcze znaczki są porządkowane według przyjętych przez dane wydawnictwo parametrów jak na przykład ceny.

Nie ulega wątpliwości, że katalogi po dziś dzień stanowią nieodzowną pomoc dla każdego miłośnika filatelistyki.